BREXIT a instrumenty współpracy międzynarodowej

17 grudnia 2020 r.
źródło: Habib Ayoade

Wielka Brytania opuściła Unię Europejską 31 stycznia 2020 roku.

Na podstawie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.Urz. UE L 29/7) wprowadzono okres przejściowy, który rozpoczął się 1 lutego 2020 r. i zakończy się 31 grudnia 2020 r. Może zostać przedłużony.

W okresie przejściowym wszystkie przepisy UE nadal mają zastosowanie do Wielkiej Brytanii*.* Wielka Brytania nadal również stosuje unijne przepisy w dziedzinie sprawiedliwości, w tym rozporządzenia dotyczące doręczeń, dowodów czy europejski nakaz aresztowania.

Przepisy przejściowe dotyczące współpracy sądowej w sprawach cywilnych zawarte są w art. 66-69 umowy (będą miały zastosowanie do spraw wszczętych w okresie przejściowym i nie zakończonych po jego zakończeniu).

Zgodnie z polską ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o okresie przejściowym, o którym mowa w umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1516) – ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o państwie członkowskim UE - w okresie przejściowym rozumie się przez to także Wielką Brytanię (art. 1).

W załączniku informacja Komisji Europejskiej dotycząca skutków Brexitu dla współpracy sądowej w sprawach cywilnych.

Aktualizacje:

Wielka Brytania przystąpiła do Konwencji o umowach wyboru sądu właściwego, sporządzonej w Hadze dnia 30 czerwca 2005 r. Zgodnie z art. 31 ww. Konwencji wejdzie ona w życie w stosunku do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz do Gibraltaru w dniu 1 stycznia 2021 r. (wyłączono stosowanie konwencji do umów ubezpieczeniowych).

Po 1 stycznia 2021 r. Wielka Brytania będzie również stosowała Konwencję o międzynarodowym dochodzeniu świadczeń na rzecz dzieci oraz innych form alimentów rodzinnych, sporządzoną w Hadze dnia 23 listopada 2007 r. (Dz.Urz. UE L 192 z dnia 22.07.2011 r., s. 51).

Na stronach:

https://ec.europa.eu/info/publications/civil-justice-judicial-cooperation-civil-and-commercial-matters 

oraz 

https://ec.europa.eu/info/european-union-and-united-kingdom-forging-new-partnership/future-partnership/getting-ready-end-transition-period 

opublikowane zostały w języku polskim dokumenty:

“Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE a przepisy UE w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i prawa prywatnego międzynarodowego”, „Komunikat o gotowości na zmiany po zakończeniu okresu przejściowego między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem".

Aktualizacja 17.12.2020:

informacja przygotowana przez Pawła Kosmulskiego (Wydział Międzynarodowej Współpracy Prawnej w sprawach Cywilnych, Departament Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka):

Od Nowego Roku obrót prawny w sprawach cywilnych ze Zjednoczonym Królestwem odbywać się będzie:

 1) w zakresie doręczania dokumentów – na podstawie Konwencji o doręczaniu za granicą dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzonej w Hadze dnia 15 listopada 1965 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 87, poz. 968). Rzeczpospolita Polska oświadczyła, że organami właściwymi do przyjmowania wniosków pochodzących z zagranicy są Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Prezesi Sądów Okręgowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 87, poz. 969). Wnioski do władz brytyjskich wskazanych na stronie https://www.hcch.net/en/states/authorities/details3/?aid=278 kierują Sądy. Trójjęzyczny formularz wniosku dostępny jest na stronie https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6560&dtid=65;

  1. w zakresie przeprowadzania dowodów – na podstawie Konwencji o przeprowadzaniu dowodów za granicą w sprawach cywilnych lub handlowych, sporządzonej w Hadze dnia 18 marca 1970 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 582 ze zm.). Rzeczpospolita Polska oświadczyła, że organami właściwymi do przyjmowania wniosków pochodzących z zagranicy są Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Sądy Okręgowe (Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 583). Wnioski do władz brytyjskich wskazanych na stronie https://www.hcch.net/en/states/authorities/details3/?aid=526 kierują Sądy. Trójjęzyczny formularz wniosku dostępny jest na stronie https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6557&dtid=65;

3)      z zakresie zwolnienia od kosztów i wyznaczenia pełnomocnika z urzędu – na podstawie Porozumienia Europejskiego w sprawie przekazywania wniosków o przyznanie pomocy sądowej, sporządzonego w Strasburgu dnia 27 stycznia 1977 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 102, poz. 1183). Rzeczpospolita Polska oświadczyła, że organem właściwym do przyjmowania wniosków pochodzących z zagranicy jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Wnioski kierowane są za granicę przez Prezesów Sądów Okręgowych, por. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/092/signatures?p_auth=OBcec9DI Właściwe organy brytyjskie wskazano na stronie https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/092/declarations?p_auth=OBcec9DI&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_enVigueur=false&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_codeNature=3&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_searchBy=state&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_codePays=UK W załączeniu przekazuję roboczą wersję dwujęzycznego formularza wniosku na podstawie Porozumienia europejskiego z 1977 r.

  1. Ministerstwo Sprawiedliwości jest też organem przyjmującym i przekazującym wnioski na podstawie Konwencji europejskiej o informacji o prawie obcym, sporządzonej w Londynie dnia 7 czerwca 1968 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 64, poz. 272-273). Właściwe organy brytyjskie wskazano na stronie https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/062/declarations?p_auth=FxQ2ZQZm&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_enVigueur=false&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_codeNature=3&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_searchBy=state&_coeconventions_WAR_coeconventionsportlet_codePays=UK
Marta Knotz
sędzia Sądu Rejonowego w Koszalinie - Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych przy Sądzie Okręgowym w Koszalinie